Migrena z aurą to postać migreny, w której przed bólem głowy, razem z nim lub rzadziej bez późniejszego bólu pojawiają się przemijające objawy neurologiczne. Najczęściej są to zaburzenia widzenia, ale aura może obejmować również mrowienie lub drętwienie oraz przejściowe trudności z mówieniem.
Typowa aura rozwija się zwykle stopniowo i jest całkowicie odwracalna. To ważne rozróżnienie, ponieważ nagłe, nowe lub nietypowe objawy neurologiczne nie powinny być automatycznie uznawane za migrenę. W niektórych sytuacjach potrzebna jest pilna diagnostyka.
Jeżeli chcesz najpierw uporządkować podstawowe informacje o chorobie, przeczytaj także Migrena – objawy, przyczyny i leczenie. Jak rozpoznać napad migreny?.
Wybierz rodzaj konsultacji
Najlepiej pasująca opcja jest już ustawiona. Możesz ją zmienić.
PolecaneChcę omówić objawyLekarz zbierze wywiad i dobierze dalsze postępowanie.
Co to jest migrena z aurą?
International Classification of Headache Disorders (ICHD-3) opisuje migrenę z aurą jako nawracające napady całkowicie odwracalnych objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego, które zwykle rozwijają się stopniowo w ciągu kilku minut i często są następnie związane z bólem głowy oraz innymi objawami migreny.
Aura nie jest tym samym co sam ból migrenowy. Jest odrębną fazą napadu i może pojawić się:
- przed bólem głowy,
- w trakcie rozpoczynającego się bólu,
- rzadziej bez następującego bólu głowy.
Ta sama osoba może doświadczać zarówno napadów migreny z aurą, jak i napadów bez aury.
Jak wygląda aura migrenowa?
Najczęstsze typowe objawy aury dotyczą wzroku, czucia oraz mowy lub języka. Według ICHD-3 i NICE typowe objawy są całkowicie odwracalne, rozwijają się stopniowo i pojedynczy objaw zazwyczaj trwa od 5 do 60 minut.
Aura wzrokowa
Objawy wzrokowe są najczęstszą postacią aury. Pacjent może opisywać między innymi:
- migające lub błyszczące punkty,
- zygzakowate linie,
- falowanie obrazu,
- rozszerzający się obszar zaburzonego widzenia,
- ubytek fragmentu pola widzenia.
Objawy mogą być „dodatnie”, czyli polegać na pojawieniu się nowych bodźców wzrokowych, albo „ujemne”, gdy część obrazu przestaje być widoczna.
Aura czuciowa
Typowa aura czuciowa może obejmować mrowienie, kłucie lub drętwienie. Objawy często narastają stopniowo, na przykład zaczynają się w obrębie dłoni i przesuwają w kierunku przedramienia albo twarzy.
Stopniowe „wędrowanie” objawu może pasować do aury migrenowej, ale nagłe drętwienie lub osłabienie jednej strony ciała, zwłaszcza jeśli jest to pierwszy taki epizod, wymaga pilnej oceny i nie powinno być samodzielnie przypisywane migrenie.
Zaburzenia mowy podczas aury
U części osób aura może powodować przemijające trudności z dobieraniem słów, wypowiadaniem zdań albo rozumieniem języka. Tego rodzaju objawy mogą być elementem migreny z aurą, ale mają również inne możliwe przyczyny.
Nowe, nagłe zaburzenie mowy należy traktować jako objaw alarmowy wymagający pilnej oceny medycznej, szczególnie jeśli towarzyszy mu niedowład, asymetria twarzy, zaburzenia świadomości lub nagła utrata widzenia.
Ile trwa aura migrenowa?
W typowej aurze pojedynczy objaw trwa zazwyczaj od 5 do 60 minut. Często rozwija się stopniowo przez co najmniej kilka minut, a jeśli występuje kilka objawów, mogą pojawiać się kolejno.
Nie należy jednak używać tej informacji do samodzielnego wykluczania innych chorób. Aura trwająca znacznie dłużej niż zwykle, pojawiająca się po raz pierwszy, skrajnie krótka albo wyraźnie różniąca się od wcześniejszych epizodów wymaga ponownej oceny.
Czy aura zawsze kończy się bólem głowy?
Nie. Istnieje również typowa aura bez bólu głowy. ICHD-3 opisuje sytuacje, w których typowe objawy aury nie są następnie związane z bólem.
W takim przypadku szczególnie ważne jest prawidłowe różnicowanie, ponieważ bez charakterystycznego późniejszego bólu trudniej odróżnić aurę od innych przemijających zaburzeń neurologicznych. ICHD-3 zwraca uwagę, że dodatkowej diagnostyki może wymagać zwłaszcza pierwsza aura pojawiająca się później w życiu, aura składająca się wyłącznie z objawów ubytkowych oraz objawy nietypowo długie lub krótkie.
Migrena z aurą a migrena bez aury – jaka jest różnica?
Podstawową różnicą jest obecność przemijających objawów neurologicznych spełniających cechy aury. W migrenie bez aury ból oraz objawy towarzyszące pojawiają się bez takiej fazy.
Sam ból głowy może wyglądać podobnie. Migrena często wiąże się z bólem o umiarkowanym lub dużym nasileniu, nadwrażliwością na światło i dźwięki, nudnościami oraz pogorszeniem podczas zwykłej aktywności fizycznej.
Więcej o możliwościach terapii przeczytasz w poradniku Leczenie migreny – co pomaga na napad i jak leczy się migrenę?.
Migrena z aurą czy udar – dlaczego trzeba zachować ostrożność?
Niektóre objawy aury i ostrego incydentu neurologicznego mogą wyglądać podobnie, szczególnie gdy dotyczą widzenia, czucia lub mowy. Nie istnieje bezpieczna zasada internetowa, która pozwala każdemu pacjentowi samodzielnie rozstrzygnąć, że nowy objaw jest „tylko aurą”.
Typowa aura często:
- rozwija się stopniowo,
- może obejmować objawy „dodatnie”, takie jak migające światła lub mrowienie,
- jest całkowicie odwracalna,
- ma przebieg podobny do wcześniejszych aur u danej osoby.
Natomiast nagły początek, nowe osłabienie kończyny, opadanie części twarzy, nagła utrata mowy lub rozumienia, zaburzenia świadomości, drgawki albo nagła utrata widzenia wymagają pilnej oceny. Pierwszy taki epizod również powinien być traktowany ostrożnie.
Kiedy aura powinna niepokoić?
Nie należy ograniczać się do standardowej konsultacji dotyczącej kontynuacji leczenia migreny, jeżeli występują nowe lub nietypowe objawy neurologiczne.
Pilnej oceny medycznej wymagają szczególnie:
- nagłe osłabienie lub niedowład ręki, nogi albo części twarzy,
- nagłe zaburzenie mowy lub rozumienia,
- utrata przytomności lub istotne zaburzenia świadomości,
- drgawki,
- podwójne widzenie, które nie jest typowym wcześniejszym objawem,
- nagła utrata widzenia lub zaburzenie widzenia ograniczone wyłącznie do jednego oka,
- nowe wyraźne zaburzenia równowagi,
- pierwsza w życiu aura o nietypowym przebiegu,
- objaw aury utrzymujący się ponad godzinę,
- nagły, wyjątkowo silny ból głowy,
- ból głowy po urazie albo z wysoką gorączką i sztywnością karku.
NICE zaleca rozważenie dalszej diagnostyki lub skierowania przy nietypowych cechach aury, takich jak osłabienie mięśni, podwójne widzenie, objawy wzrokowe dotyczące tylko jednego oka, zaburzenia równowagi lub obniżony poziom świadomości.
Jeżeli objawy są nagłe lub sugerują udar albo inny ostry stan neurologiczny, należy korzystać z pilnej pomocy medycznej, a nie czekać na standardową konsultację online.
Jak leczy się migrenę z aurą?
Leczenie migreny z aurą obejmuje przede wszystkim terapię samego napadu oraz – u wybranych pacjentów – leczenie profilaktyczne. Dobór zależy od częstości migren, nasilenia objawów, chorób współistniejących, przeciwwskazań i wcześniejszej odpowiedzi na leki.
W leczeniu napadu mogą być stosowane między innymi wybrane leki przeciwbólowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz swoiste leki przeciwmigrenowe. Szczegółowe omówienie grup leków znajdziesz w artykule Leki na migrenę – co stosuje się na ból migrenowy?.
Tryptany a migrena z aurą
U odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów w leczeniu napadu migreny stosuje się między innymi tryptany. Jednym z przedstawicieli tej grupy jest sumatryptan.
W przypadku migreny z aurą znaczenie ma właściwy moment stosowania konkretnego preparatu oraz wcześniejsze rozpoznanie choroby. Nie należy przyjmować leku przeciwmigrenowego w celu „przetestowania”, czy nowy nietypowy objaw neurologiczny rzeczywiście jest aurą.
Jeżeli interesuje Cię konkretnie ta substancja, przeczytaj Sumatryptan na migrenę – jak działa i kiedy jest stosowany?.
Czy na migrenę z aurą potrzebny jest lek na receptę?
Nie każdy napad wymaga leczenia na receptę. U części osób wystarczające mogą być odpowiednio dobrane leki dostępne bez recepty, u innych lekarz rozważa leczenie swoiste dla migreny lub profilaktykę.
Jeżeli wcześniejsze leczenie jest nieskuteczne, napady są częste albo pacjent potrzebuje kontynuacji wcześniej zaleconego leku, wskazana może być konsultacja lekarska.
Więcej informacji znajdziesz w artykule Lek na migrenę na receptę – kiedy potrzebna jest konsultacja lekarska?.
Masz wcześniej rozpoznaną migrenę i chcesz omówić leczenie?
Jeżeli przebieg Twoich napadów jest znany, nie pojawiły się nowe objawy alarmowe i potrzebujesz konsultacji dotyczącej dotychczasowej terapii lub jej kontynuacji, możesz skorzystać z konsultacji lekarskiej online.
Przejdź do konsultacji online →
Wystawienie recepty nie jest gwarantowane. O zastosowaniu i przepisaniu leku decyduje lekarz po ocenie sytuacji medycznej.
Migrena z aurą a antykoncepcja hormonalna
Informacja o migrenie z aurą jest szczególnie istotna przy doborze antykoncepcji hormonalnej. Dlatego podczas konsultacji dotyczącej antykoncepcji należy powiedzieć lekarzowi o występowaniu aury, nawet jeśli pojawia się ona tylko podczas części napadów.
Nie należy samodzielnie zmieniać lub odstawiać stosowanej metody wyłącznie na podstawie tekstu internetowego. Dobór metody zależy również od innych czynników ryzyka i sytuacji zdrowotnej. Więcej o konsultacji dotyczącej antykoncepcji znajdziesz tutaj: Antykoncepcja – recepta online. Jak wygląda konsultacja i kontynuacja leczenia?.
Czy migrena z aurą zwiększa ryzyko udaru?
Badania populacyjne wskazują na związek migreny z aurą ze zwiększonym ryzykiem udaru niedokrwiennego w porównaniu z osobami bez tej postaci migreny. Nie oznacza to, że osoba z aurą „dostanie udaru” ani że typowy napad jest udarem.
Informacja o aurze ma jednak znaczenie przy całościowej ocenie ryzyka naczyniowego, szczególnie w połączeniu z innymi czynnikami. Dlatego warto poinformować lekarza o migrenie z aurą podczas konsultacji dotyczących innych terapii i zdrowia układu sercowo-naczyniowego.
Czy można mieć aurę bez migrenowego bólu głowy?
Tak. ICHD-3 wyróżnia typową aurę bez następującego bólu głowy. Jest to jednak sytuacja, w której szczególnie ważne jest odróżnienie aury od innych przemijających objawów neurologicznych.
Jeżeli takie objawy pojawiają się po raz pierwszy, mają nietypowy charakter lub znacząco różnią się od wcześniejszych epizodów, należy skonsultować ich przyczynę zamiast samodzielnie przypisywać je migrenie.
Czy aura może zmieniać się z czasem?
Przebieg migreny może zmieniać się w ciągu życia. U pacjenta mogą występować napady z aurą i bez aury, a częstość objawów może się zmieniać.
Znaczenie ma jednak nie samo występowanie różnic między napadami, lecz pojawienie się nowego wzorca. Jeśli aura nagle zaczęła wyglądać zupełnie inaczej, trwa nietypowo długo lub pojawiły się objawy wcześniej niewystępujące, warto omówić to z lekarzem.
Dzienniczek migreny z aurą – co warto zapisywać?
Przy nawracających napadach pomocne może być prowadzenie krótkiego dzienniczka. Warto zapisywać:
- datę i godzinę rozpoczęcia aury,
- rodzaj objawów,
- kolejność ich pojawiania się,
- czas trwania,
- moment rozpoczęcia bólu głowy,
- nudności, nadwrażliwość na światło i dźwięki,
- zastosowany lek i jego skuteczność,
- ewentualne odstępstwa od typowego przebiegu.
Taki zapis może ułatwić ocenę powtarzalności objawów i skuteczności leczenia podczas kolejnej konsultacji.
Kiedy można rozważyć konsultację online?
Konsultacja online może być przydatna przede wszystkim wtedy, gdy:
- migrena została wcześniej rozpoznana,
- aura ma znany i powtarzalny przebieg,
- pacjent stosował już określone leczenie,
- potrzebna jest ocena skuteczności terapii,
- potrzebna jest konsultacja dotycząca kontynuacji leczenia,
- nie występują nowe objawy alarmowe.
Jeżeli lekarz po zebraniu wywiadu uzna, że istnieją wskazania do leczenia i nie występują przeciwwskazania, może zdecydować o odpowiedniej farmakoterapii. Konsultacja online nie jest jednak usługą gwarantującą wystawienie konkretnej recepty.
Rozpocznij konsultację lekarską online →
Najczęstsze pytania o migrenę z aurą
Jak rozpoznać migrenę z aurą?
Typowa aura obejmuje całkowicie odwracalne zaburzenia wzrokowe, czuciowe lub mowy, które zwykle rozwijają się stopniowo. Rozpoznanie wymaga jednak oceny całego przebiegu napadów i wykluczenia innych przyczyn, szczególnie przy pierwszym lub nietypowym epizodzie.
Jak długo trwa aura migrenowa?
W typowej aurze pojedynczy objaw zwykle trwa od 5 do 60 minut. Nietypowo długi, bardzo krótki lub wyraźnie odmienny od wcześniejszych przebieg wymaga oceny.
Czy aura może wystąpić bez bólu głowy?
Tak. ICHD-3 wyróżnia typową aurę bez bólu głowy. Przy pierwszym takim epizodzie szczególnie ważne jest jednak różnicowanie z innymi przyczynami objawów neurologicznych.
Czy zaburzenia widzenia zawsze oznaczają aurę?
Nie. Zaburzenia widzenia mają wiele możliwych przyczyn. Szczególnej oceny wymagają objawy nagłe, nowe, utrzymujące się lub dotyczące wyłącznie jednego oka.
Czy drętwienie ręki może być aurą?
Przemijające i stopniowo rozwijające się objawy czuciowe mogą występować w typowej aurze. Nagłe drętwienie albo osłabienie jednej strony ciała należy jednak traktować jako potencjalny objaw alarmowy.
Czy migrena z aurą może powodować trudności z mówieniem?
Tak, przemijające zaburzenia mowy lub języka mogą należeć do typowej aury. Nowe lub nagłe zaburzenie mowy wymaga jednak pilnej oceny, ponieważ może mieć również inne przyczyny.
Czy sumatryptan stosuje się przy migrenie z aurą?
Sumatryptan jest jednym z tryptanów stosowanych w leczeniu napadów migreny u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów. Dobór leku i sposób jego stosowania powinny wynikać z zaleceń dla konkretnego pacjenta.
Czy migrena z aurą ma znaczenie przy antykoncepcji?
Tak. Informacja o występowaniu migreny z aurą ma znaczenie przy doborze części metod hormonalnych, dlatego należy przekazać ją lekarzowi podczas konsultacji dotyczącej antykoncepcji.
Migrena z aurą – podsumowanie
Migrena z aurą charakteryzuje się przemijającymi, całkowicie odwracalnymi objawami neurologicznymi. Najczęściej dotyczą one widzenia, czucia lub mowy. Typowe objawy rozwijają się stopniowo i pojedynczo trwają zwykle od 5 do 60 minut.
Najważniejszą zasadą bezpieczeństwa jest jednak nieprzypisywanie automatycznie każdego nowego objawu neurologicznego migrenie. Nagłe osłabienie, zaburzenia mowy, utrata widzenia, zaburzenia świadomości, drgawki lub zupełnie nietypowy przebieg wymagają pilnej oceny.
Jeśli masz wcześniej rozpoznaną migrenę, przebieg aury jest dla Ciebie typowy i potrzebujesz omówić dotychczasowe leczenie lub jego kontynuację, możesz skorzystać z konsultacji lekarskiej online w KODERECEPTA.
Źródła
- International Headache Society – ICHD-3: Migraine with aura
- International Headache Society – Migraine with typical aura
- NICE – Headaches in over 12s: diagnosis and management
- NHS – Migraine
Weryfikacja merytoryczna: lekarz.
